ການຜະລິດເສັ້ນເຝີນາອູ່ແມ່ນບໍ່ມີທາງລັດ There are No Shortcuts to Producing Na Uoo Noodles

English

noodles
ເສັນເຝີນາອູ່ແຊບເພາະເນື້ອບໍ່ໜາ ແລະກໍ່ບໍບາງເກີນໄປ

“ເສັ້ນເຝີນາອູ່ແມ່ນມີເອກະລັກສະເພາະ ເສັ້ນເຝີຈະບໍ່ໜາ ແລະບໍ່ບາງເກີນໄປ ເຮັດໃຫ້ຄົວກິນງ່າຍ ແລະມີລົດຊາດແຊບ. ພວກເຮົາໃຊ້ແຕ່ເຂົ້າແດງທີ່ປູກໃນທ້ອງຖິນເພື່ອເຮັດເສັ້ນເຝີ” ປ້າຕຸ້ຍບອກ. ປ້າຕຸ້ຍເປັນຜູ້ຍິງທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງການກໍາເນີດເສັ້ນເຝີນາອູ່ທີ່ມືຊື່ສຽງໂດງດັ່ງ. ປະຈຸບັນ ເສັ້ນເຝີນາອູ່ ໄດ້ກາຍຜະລິດຕະພັນໜຶ່ງທີ່ມີສື່ສຽງໂດ່ງດັງ ໃນແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະຂາຍທົ່ວໄປໃນປະເທດລາວ”.
ສູດລັບໃນການຜະລິດເສັ້ນເຝີນາອູ່ ແມ່ນມີພຽງຊຸມຊົນໃນບ້ານນາອູ່ເທົ່ານັ້ນທີ່ຮູ້ ໂດຍແມ່ນນ້ອງສາວຂອງແມ່ປ້າຕຸ້ຍເປັນຜູ້ນໍາສຸດການຜະລິດເສັ້ນເຝີມາສູ່ບ້ານນາອູ່. ລາວເປັນທະຫານໃນໄລຍະສົງຄາມ ແລະຖືກສົ່ງໄປປະຈໍາການຢູ່ຫວຽດນາມ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນທີ່ລາວໄດ້ຮຽນຮູ້ສູດຜະລິດເສັ້ນເຝີ. ເມື່ອລາວກັບມາບ້ານ, ລາວກໍ່ໄດ້ສອນວິທີການຜະລິດເສັ້ນເຝີໝົດທຸກຄົນໃນຄອບຄົວ. ຕອນນັ້ນ ປ້າຕຸ້ຍ ອາຍຸພຽງແຕ່ 16 ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ລາວກໍ່ເລີ້ມຜະລິດເສັ້ນເຝີ ແລະຂາຍຢູ່ຕະຫຼາດ.

selling noodles
ລູກຄ້າເຂົ້າມາຊື້ເສັ້ນເຝີຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ

ເມື່ອໄທບ້ານເຫັນປ້າຕຸ້ຍໄດ້ເງິນຈາກການຂາຍເສັ້ນເຝີ ພວກເຂົາຈຶ່ງຂໍໃຫ້ປ້າຕຸ້ຍມາສອນວິທີການເຮັດເສັ້ນເຝີໃຫ້ພວກເຂົາເຈົ້າ. ປ້າຕຸ້ຍໄດ້ສອນໃຫ້ໄທບ້ານລ້າໆໂດຍບໍ່ເກັບເງິນ ໂດຍໃຫ້ພວກເຂົາເຈົ້າມາເບິ່ງປ້າເຮັດຢູ່ບ້ານ. ນາອູ່ເປັນບ້ານນ້ອຍ ທຸກຄົນໃນບ້ານເປັນພີ່ເປັນນ້ອງກັນ ດັ່ງນັ້ນລາວຈຶ່ງຍິນດີທີ່ຈະສອນເຂົາເຈົ້າ. ແຕ່ການສອນສູດແມ່ນຈະສອນໃຫ້ສະເພາະຄົນພາຍໃນບ້ານເທົ່ານັ້ນ, ບໍ່ໄດ້ສອນໃຫ້ຄົນນອກ (ຄົນບ້ານອື່ນ) ເພາະວ່າດຽວນີ້ ເຝີບ້ານນາອູ່ ໄດ້ກາຍເປັນຜະລິດຕະພັນ ODOP (ໜຶ່ງເມືອງໜຶ່ງພະລິດຕະພັນ).

rice field
ປະຊາຊົນໃນບ້ານນາອູ່ ປູກເຂົ້າແດງເພື່ອຜະລິດເສັ້ນເຝີ

ການຜະລິດເສັ້ນເຝີ ບໍ່ແມ່ນບໍ່ເຄີຍພົບກັບບັນຫາໃດ. ປ້າຕຸ້ຍເລົ່າໃຫ້ຝັງວ່າ “ມີຊ່ວງໜຶ່ງເຂົ້າແດງແມ່ນຂາດຕະຫຼາດ ປ້າກໍ່ເລີຍລອງໃຊ້ເຂົ້າອື່ນແທນ ແຕ່ເຮັດບໍ່ໄດ້ຊໍ້າ, ແປ້ງອອກມາແຫຼວໝົດເຮັດເປັນເສັ້ນບໍ່ໄດ້ ໄດ້ເທຖິ້ມໝົດ ແລະເລີ້ມຕົ້ນໃໝ່ອີກ” ມາຕອນນິ້ເມື່ອເບິ່ງຄືນປ້າຕຸ້ຍສາມາດຫົວຂວັນຕົນເອງກັບເຫດການຜິດພາດໃນຄັ້ງນັ້ນ. ປ້າຕຸ້ຍຍັງເລົ່າໃຫ້ຝັງອີກວ່າ ມີຊ່ວງໜຶ່ງທີ່ປະຊາຊົນໃນບ້ານເລີ້ມໃຊ້ເຂົ້າຫວຽດນາມ ແທນເຂົ້າແດງ ເຮັດເສັ້ນເຝີ ເພາະເຂົ້າແດງອືດ. ເສັ້ນເຝີກໍ່ອອກມາໃຊ້ໄດ້ຢູ່ ແຕ່ອໍານາດການປົກຄອງ ຂໍຮ້ອງບໍ່ໃຫ້ປະຊາຊົນໃຊ້ເຂົ້າຕ່າງປະເທດຜະລິດເສັ້ນເຝີ ເພາະ ເຝີນາອູ່ ໄດ້ຖືກຄັດເລືອກໃຫ້ເປັນຜະລິດຕະພັນ ODOP ດັ່ງນັ້ນຄວນໃຊ້ເຂົ້າລາວຜະລິດ ແລະອີກປະການໜຶ່ງ ຖ້າຫາກໃຊ້ເຂົ້າຕ່າງປະເທດ ກໍ່ບໍ່ສາມາດຮັບປະກັນໄດ້ວ່າເຂົ້ານັ້ນ ຈະປອດຈາກຢາປາບສັດຕູພືດ. “ເຖິງຈັງໃດກໍ່ຕາມລົດຊາດກໍ່ບໍ່ແຊບເທົ່າການເອົາເຂົ້າລາວເຮັດດອກ” ປ້າຕຸ້ຍສະຫຼຸບ.

ນອກຈາກການໃຊ້ເຄື່ອງປະກອບທີ່ຖືກຕ້ອງແລ້ວ ປ້າຕຸ້ຍຮູ້ດີວ່າ ການເຮັດເສັ້ນເຝີແມ່ນບໍ່ມີທາງລັດ. ປ້າຕຸ້ຍເລົ່າໃຫ້ຝັງວ່າ “ມີຕອນໜຶ່ງນາຍບ້ານຊື້ເຄື່ອງເຮັດເຝີມາ. ເປັນການເສຍເງິນລ້າໆ ເພາະເສັ້ນເຝີບໍ່ເປັນຊໍ້າ ອອກມາແຫຼວໝົດ ບໍ່ສາມາດເອົາໄປຕາກ ແລະສອຍໄດ້. ອີກຢ່າງ ເຄື່ອງຈັກແມ່ນສາມາດໃຊ້ໃນການເຮັດແປ້ງເທົ່ານັ້ນ ກ່ອນຈະອອກມາເປັນເສັ້ນເຝີ ຍັງຕ້ອງໄດ້ມາຕາກ ແລະຕັດສອຍອີກຕ່າງຫາກ. ສຸດທ້າຍນາຍບ້ານກໍ່ຍອມ ແລະກັບໄປໃຊ້ວິທີການເຮັດເສັ້ນເຝີແບບດັ້ງເດີມ”

signboard.jpg
ປ້າຕຸ້ຍ ມີລຸກຄ້າໂທມາສັ່ງເສັ້ນເຝີຈາກພາກຕ່າງໆຂອງລາວ

ເມື່ອຖາມປ້າຕຸ້ຍວ່າ ປ້າຕຸ້ຍຕ້ອງໄດ້ມີຄວາມຮູ້ພິເສດຫຍັງຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ກິດຈະການປະສົບຜົນສໍາເລັດ, ປ້າຕຸ້ຍກໍ່ບອກວ່າ ປ້າບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບການເຮັດກິດຈະການມາກ່ອນ ແຕ່ປ້າອາໄສແຕ່ຄວາມດຸໝັ່ນ. ປ້າມີຄອບຄົວທີ່ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນ. ລຸກເຂີຍຂອງປ້າທີ່ຢູໂພນສະຫວັນ ກໍ່ຊ່ວຍປ້າດ້ວຍການເອົາເສັ້ນເຝີໄປສົ່ງຄີວລົດ ແລະສົ່ງໃຫ້ລູກຄ້າຢູ່ໂພນສະຫວັນ ສ່ວນລຸກສາວປ້າຕຸ້ຍ ແມ່ນຊ່ວຍເລື່ອງການຈົດລາຍຮັບລາຍຈ່າຍ. ປ້າຕຸ້ຍມີລູກຄ້າຂາປະຈໍາຢູ່ໂພນສະຫວັນ, ວຽງຈັນ ແລະຫຼວງພະບາງ. ປ້າຕຸ້ຍບໍ່ເຄີຍພົບລຸກຄ້າຊໍ້າ ເພາະເຂົາເຈົ້າຈະໂທມາສັ່ງວ່າຕ້ອງການເທົ່າໃດ ແລ້ວຫຼັງຈາກທີ່ປ້າສົ່ງເຄື່ອງໃຫ້ແລ້ວ ລຸກຄ້າກໍ່ສົ່ງເງິນມາໃຫ້.

tui2
ປ້າຕຸ້ຍເຜິ່ງພໍໃຈກັບຂະໜາດຂອງກິດຈະການໃນປະຈຸບັນ

 

“ປ້າບໍ່ມີແຜນຂະຫຍາຍກິດຈະການ, ເພາະທີ່ເຮັດທຸກມື້ແມ່ນດີແລ້ວ. ຖ້າຍາມໃດມີຄົນສັ່ງຫຼາຍ ແລະເຮັດບໍ່ທັນ ປ້າຈະບອກໄທບ້ານທີ່ບໍ່ມີລູກຄ້າປະຈໍາໃຫ້ເຮັດເພື່ອ” ປ້າຕຸ້ຍເລົ່າ. ຢູ່ເຮືອນແມ່ນມີລຸກຊາຍ ແລະລູກໄພ້ເປັນຜູ້ເຮັດເຝີຊ່ວຍ. ປ້າຕຸ້ຍວ່າ “ປ້າສາມາດໄປໃສ່ກໍ່ໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຫ່ວງ ເພາະປ້າຮູ້ວ່າພວກເຂົາສາມາດເຮັດໄດ້. ໃນອານາຄົດຄິດວ່າຄົງຈະແມ່ນພວກເຂົາຈະເປັນຜູ້ສືບຕໍ່ກິດຈະການຕໍ່ຈາກປ້າ.”

ສາມາດເບິ່ງ ວິດີໂອທີ 1, ຕອນ 2 ແລະ ຕອນ 3 ແລະຮຽນຮູ້ເພີ້ມເຕີກ່ຽວກັບປ້າຕຸ້ຍ ແລະກິດຈະການຜະລິດເສັ້ນເຝີ ແລະບ້ານນາອູ່.

There are No Shortcuts to Producing Na Uoo Noodles

noodles
Na Uoo noodles are  just right, not to thick and not too thin.

“Na Uoo’s Pho noodles are unique because they are not too thick or too thin but just right. They are easy to cook with and very tasty. We only use locally grown red rice to make our noodles,” says Aunt Tui, the woman behind the famous Na Uoo noodles. Over the years the Na Uoo noodles have become one of the most famous products of Xieng Khouang province and are sold across Laos.

The secret noodle recipe is only known by the community of Na Uoo. Aunt Tui’s grandmother’s younger sister brought it to the village. She was a soldier during the war and she was sent to Vietnam where she learnt the recipe. When she returned, she taught everyone in the family how to make proper Pho noodles. At the time, Aunt Tui was only 16 but she started making noodles and selling them at the market.

selling noodles
Customers line up to buy noodles.

When Aunt Tui’s neighbours saw that she was making money from selling noodles they asked her to teach them and before long everyone in the village was making noodles. She taught them for free by letting them come watch her make the noodles at her house. Na Uoo is a tight-knit village so she didn’t mind teaching them. However, that is where sharing the recipe ended. The villagers have kept the recipe strictly within the village, especially after Na Uoo noodles were selected as a One District One Product (ODOP) commodity by the provincial government.

rice field
Villagers of Na Uoo grow red rice for noodle production.

Aunt Tui’s noodle production has not always been without setbacks. “At one time there was a shortage of red rice, so I used a different type of rice instead. It was a disaster! The noodles came out all soggy and I had to throw the whole batch away and start again,” tells Aunt Tui who is now able to laugh about the incident. There was also a time when the villagers would use Vietnamese rice if there was a shortage of local rice. The noodles turned out OK but after the authorities selected Na Uoo noodles as an ODOP commodity they also asked the villagers not to use foreign rice anymore. If they did, nobody could guarantee that the noodles are pesticide free. “Anyway, the taste was not as good as when using Lao rice for the noodles,” Aunt Tui happily concedes.

In addition to using the right ingredient, Aunt Tui also knows that there are no shortcuts to making noodles. There was a time when the village head tried to produce noodles using a machine. “It was a waste of money because the noodles didn’t turn out right. The machine could only be used to help mix the dough. However, the noodle sheets still had to be manually made and dried. The village head eventually gave up and went back to the traditional method,” tells Aunt Tui.

signboard.jpg
Aunt Tui receives phone orders for noodles from various parts of Laos.

When asked what has given her the needed knowledge for running such a successful business, Aunt Tui says she has never had any training on business but she has always worked hard. She also has her family’s support. Her son-in-law who lives in Phonesavanh helps by taking the noodles to the bus station and by delivering noodles within the city, while Aunt Tui’s daughter helps her with the bookkeeping. Aunt Tui has regular customers in Phonesavanh, Vientiane and Luang Prabang. She has never even met all her customers, she takes the orders and makes delivery arrangements over a phone and then the customers send her the money.

tui2
Aunt Tui is happy with the current size of her business.

“I have no plans to expand the business, I like it the way it is. If there’s a lot of demand I ask other villagers, who do not have their own regular customers, to produce noodles for me,” she says. At home, Aunt Tui’s son and daughter-in-law help her to make the noodles. Aunt Tui says, “I can go away for few days if I want because they manage the business well. I don’t need to worry about things. In the future they can take over my business.”

 

Watch videos and learn more about Aunt Tui, the noodle business and live in general in Na Uoo village in January to FebruaryApril to August and September to December.